Projekt ustawy wiatrakowej, czyli inaczej projekt o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw, co prawda z poprawkami, ale został przyjęty przez Senat 17-tego lipca 2025 roku. To już drugi, krok do łagodzenia przepisów, po wprowadzeniu przez ustawodawcę łagodniejszych wytycznych dotyczących budowy instalacji fotowoltaicznych. To zapewne jeden z pierwszych projektów ustaw, który trafi do nowo urzędującego prezydenta.
Projekt ustawy wiatrakowej wprowadza kilka zmian, w tym:
- przedłużenie mrożenia cen energii dla gospodarstw domowych na IV kwartał,
- obniżenie minimalnej odległości nowych elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej do 500 metrów,
- do 20 000 zł rocznie z funduszu partycypacyjnego dla gospodarstw domowych położonych w pobliżu nowych farm wiatrowych,
- likwidacja zasady 10H.
Likwidacja zasady 10H jest chyba kluczową informacją dla inwestorów. Właśnie ona blokowała rozwój farm wiatrowych. Zasada 10H, czy też „zasada odległościowa” została zawarta w art. 4 ust. 1 Ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Ostre hamowanie
Przepis wprowadzał rygorystyczny wymóg, właśnie zachowanie odpowiedniej odległości dla nowobudowanych elektrowni wiatrowych w stosunku do zabudowań. Odległość powinna stanowić, jak określał ustawodawca co najmniej 10-krotność całkowitej wysokość wiatraka wraz z łopatami. Była i nadal będzie w znowelizowanej ustawie wysokością od poziomu gruntu do najwyższego punktu elektrowni przy maksymalnym wzniesieniu łopaty wirnika lub innego elementu technicznego.
Ten zapis skutecznie zahamował rozwój rynku lądowej energetyki wiatrowej. Jednak przez wiele lat głosy o liberalizacji przepisów nie ustawały. Przypomnijmy, że pierwotny przepis podyktowany był przede wszystkim kontrowersjami społecznymi. Branża nie ustawała w przypominaniu konieczności inwestycji w energetykę wiatrową. Stąd dla wielu projekt ustawy wiatrakowej budzi nadzieję na lepsze czasy.
Ustawa wiatrakowa – wymagania do spełnienia
Polityka Unii Europejskiej i powinna również Polski koncentruje się na rozwoju odnawialnych źródeł energii. Obecnie największy udział w konsumpcji OZE przypada na generację z elektrowni wiatrowych. W naszym kraju budzą one wiele kontrowersji. Stąd ustawa z 2016 roku, która zatrzymała energetykę wiatrową.
Zmiany w dotychczasowej ustawie podyktowane są również zobligowaniem Polski do wypełnienia celów energetycznych wyznaczanych m.in. przez Politykę Energetyczną Państwa do 2040 r. (to tzw. PEP2040). Najważniejsze cele, które uwzględnia związane są przede wszystkim z dostosowaniem gospodarki krajowej do założeń klimatyczno-energetycznych Unii Europejskiej na 20230 rok, Zielonym Ładem, czy wreszcie planem odbudowy gospodarczej po pandemii, czy wreszcie dążenie do osiągnięcia neutralności klimatycznej zgodnie możliwościami Polski.
Co z bezpieczeństwem energetycznym?
Te wszystkie działania mają zapewnić bezpieczeństwo energetyczne, pomóc zachować konkurencyjność gospodarki i to co najważniejsze zmniejszyć oddziaływanie sektora energii na środowisko wykorzystując własne zasoby energetyczne. Nie można bowiem zapominać o dyrektywie RED II, która zobowiązuje nasz kraj do zwiększenia udziału energii odnawialnej w ogólnej produkcji energii.
Nowelizacja ustawy wiatrakowej będzie również sprzyjała ustawie realizacji celów wyznaczanych przez pakiet Fit for 55. Nowe inwestycje wiatrakowe, oczywiście po wejście w życie ustawy mają wpłynąć na ilość konsumowanej energii zielonej w Polsce. W ten sposób pojawi się mniejszy popyt na energię z elektrowni cieplnych, które nadal są wiodącym źródłem tej energii w Polsce.
Czekamy zatem na dalsze kroki. Obecnie wszystko w rękach prezydenta. Jeżeli podpisze projekt ustawy wiatrakowej zaakceptowany już przez Senat projekt ustawy być może bariera 10H zostanie zniesiona a branża lądowej energii wiatrowej zacznie działać coraz prężniej. Z pewnością wszyscy zainteresowani oczekują pozytywnej zmian i ożywienia w sektorze.
